کتاب مستطاب آشپزی از سیر تا پیاز اثر نجف دریابندری  دو جلدی

نجف دریابندری یکی از مترجمان برجسته‌ی آثار فلسفی و کلاسیک غرب است که با نوشتن کتاب مستطاب آشپزی همه را شگفت‌زده کرد. وی به خاطر علاقه‌ی خود به آشپزی، به تالیف این کتاب اقدام کرد. ماجرای نوشتن این کتاب به زمانی بازمی‌گردد که وی در زندان به سر می‌برد و در این دوران با آشپزی آشنا شد. دریابندری بعد از اینکه آزاد می‌شود، با کمک همسرش فهیمه راستکار در مدت هشت سال، نگارش این کتاب را به پایان می‌رساند. دنیای زیبا و خوش‌آب‌ورنگ مستطاب آشپزی شما را چنان غرق لذت‌بردن از طعم‌ها و خوراکی‌های متنوع و لذیذ می‌کند که آشپزی برایتان سرگرم‌کننده‌ترین و لذت‌بخش‌ترین کار می‌شود. این کتاب شما را با انواع روش‌های آشپزی از سراسر دنیا آشنا می‌کند و اطلاعات کاملی را از انواع خوراکی‌ها و نحوه‌ی استفاده‌ی هریک برای به دست آوردن طعم‌های جدید و خوشمزه در اختیارتان قرار می‌دهد. کتاب مستطاب آشپزی فقط یک کتاب با مجموعه‌ای از دستورپخت‌های چند یا چندین غذا، دسر و… نیست. دریابندری هم صرفا یک آشپز نیست؛ بلکه نویسنده‌ای است که آشپزی می‌کند و مستطاب تنها کتاب آشپزی است که نویسنده‌ی آن قبل از اینکه یک سرآشپز باشد، یک نویسنده بوده است. نویسنده در این کتاب با لحن گرم و قلم توانایش با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند. دریابندری معتقد است آشپزی مسئله‌ای جدا از فرهنگ نیست و همین دیدگاه منحصربه‌فرد او، این اثر را چیزی فراتر از یک کتاب آشپزی کرده است. نویسنده‌ی کتاب مستطاب آشپزی در مقدمه‌ی کتاب خود می‌گوید: «اولین نکته‌ای که خواننده‌ی گرامی باید بداند این است که هیچ‌کس با خواندن کتاب آشپزی، آشپز نمی‌شود؛ اما نکته‌ی دوم این است که هیچ آشپزی و نیز هیچ‌کسی که خیال آشپزشدن داشته باشد، از کتاب آشپزی بی‌نیاز نیست.»

دریابندری در این کتاب به سراغ گذشته‌ی خوراکی‌ها می‌رود و پیشینه و اصل‌ونسب آن‌ها را بررسی می‌کند. وقتی به آن بخش از کتاب می‌رسیم که درباره‌ی غذای پاستاست، متوجه می‌شویم که دریابندری پاستا را که در لغت به معنی خمیر است، به غذایی به نام «بند قیا» که در زمان صفویان پخته می‌شد، بی‌شباهت نمی‌بیند. دریابندری کتاب مستطاب را با معرفی مقیاس، پیمانه، کارد و تخته‌ی برش شروع کرده و در هر بخش به صورت تخصصی و جامع مباحثی چون آشپزخانه، بهداشت محیط‌زیست، مواد خوراکی، ادویه، ترکیب ادویه و… را بررسی می‌کند. نویسنده، در جلد اول کتاب مستطاب در یک قسمت 80 صفحه‌ای، برای آن دسته از کسانی که از مواد غذایی و وسایل و مواد آشپزی هیچ سررشته‌ای ندارند؛ به طور مفصل و دقیق  انواع میوه، سبزی، ادویه، ماهی، حبوبات و قسمت‌های مختلف مرغ و گوشت و مراحل پخت گوشت و مرغ را با عکس‌های بسیار باکیفیت، بررسی و معرفی می‌کند.